Podolog i podiatra pracują ze stopami, ale w prawie to dwie różne sytuacje. Podiatra jest zawodem medycznym uregulowanym w ustawie o niektórych zawodach medycznych, a podolog pozostaje zawodem nieuregulowanym. Od tej różnicy zależy, jak możesz się nazywać na szyldzie i w social mediach, jakie usługi opisujesz w cenniku oraz jakie dokumenty powinien mieć Twój gabinet.

W tym artykule porządkujemy te kwestie krok po kroku i wskazujemy, w którym miejscu kończy się pielęgnacja stóp, a zaczyna świadczenie zdrowotne.

1. Kim jest podiatra w świetle ustawy?

Ustawa z 17 sierpnia 2023 r. o niektórych zawodach medycznych, obowiązująca od 26 marca 2024 r., wymienia podiatrę wśród piętnastu zawodów medycznych (art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. h). Wykonywanie tego zawodu polega na czynnościach związanych z procesem leczenia schorzeń w obrębie stóp oraz na profilaktyce tych schorzeń (art. 13 ust. 1 pkt 8).

Do wykonywania zawodu potrzebne są kwalifikacje określone w załączniku do ustawy oraz wpis do Centralnego Rejestru Osób Uprawnionych do Wykonywania Zawodu Medycznego. Zawód można wykonywać dopiero od dnia uzyskania wpisu (art. 2 ust. 3). Tytuł „podiatra” podlega ochronie prawnej (art. 14), a posługiwanie się nim bez uprawnień jest zagrożone grzywną, a przy działaniu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej także karą ograniczenia wolności (art. 84).

2. Co z nazwą „podolog”?

Ustawa nie wymienia podologa wśród zawodów medycznych i żadna inna ustawa nie reguluje tego zawodu. Osoba bez wpisu jako podiatra może prowadzić gabinet podologiczny, ale jej usługi mają charakter pielęgnacyjny i kosmetyczny. Ma to praktyczne konsekwencje dla komunikacji gabinetu.

• Nazwa i szyld. „Gabinet podologiczny” jest w porządku. „Gabinet podiatryczny” albo „podiatra” przy nazwisku wymaga uprawnień i wpisu do rejestru.
• Opis usług. Sformułowania typu „leczenie grzybicy paznokci”, „terapia stopy cukrzycowej” czy „diagnostyka schorzeń stóp” sugerują świadczenia zdrowotne. W gabinecie bez uprawnień medycznych lepiej opisywać to, co faktycznie robisz: pielęgnację, opracowanie, zabezpieczenie, odciążenie.
• Booksy, Instagram, strona. To właśnie te miejsca czytają klienci, konkurencja i urzędy. Opis zawodu powinien być spójny we wszystkich kanałach.

Rozpoznawanie chorób i ich leczenie należy do lekarza (art. 2 ust. 1 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty). Gdy klient przychodzi z podejrzeniem infekcji albo z raną, która się nie goi, rolą podologa jest skierowanie go do lekarza i odnotowanie tego w karcie zabiegowej.

3. Kiedy gabinet wchodzi w sferę świadczeń zdrowotnych?

Świadczenie zdrowotne to działanie służące zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia (art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy o działalności leczniczej). Podiatra wpisany do rejestru takich świadczeń udziela. Z tym wiążą się dodatkowe obowiązki:

• dokumentacja medyczna, którą prowadzi, przechowuje i udostępnia podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych (art. 24 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta),
• przestrzeganie praw pacjenta i informowanie o nich (art. 16 ustawy o niektórych zawodach medycznych),
• możliwość zwolnienia z VAT usług w zakresie opieki medycznej wykonywanych w ramach zawodu medycznego, jeżeli usługa ma cel leczniczy lub profilaktyczny (art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. c ustawy o VAT).

Ustawa pozwala wykonywać zawód medyczny jako przedsiębiorca będący podmiotem leczniczym albo jako przedsiębiorca niebędący podmiotem leczniczym (art. 13 ust. 3 pkt 5 i 6 ustawy o niektórych zawodach medycznych). Która droga jest właściwa, zależy od modelu gabinetu, m.in. od tego, kto jeszcze udziela w nim świadczeń i czy gabinet współpracuje z lekarzem. Gdy z tej analizy wynika potrzeba wpisu, prowadzimy rejestrację podmiotu leczniczego w RPWDL.

4. Jakie dokumenty powinien mieć gabinet podologiczny?

Niezależnie od statusu zawodowego gabinet podologiczny pracuje z krwią, ostrymi narzędziami i klientami z chorobami przewlekłymi. Podstawowy komplet wygląda tak:

1. Regulamin gabinetu: rezerwacje, zadatki, spóźnienia, reklamacje, prawo odmowy zabiegu.
2. Ankieta zdrowia: cukrzyca, krążenie, leki przeciwzakrzepowe, alergie. Bez niej nie wiesz, czy zabieg jest bezpieczny.
3. Karta zabiegowa: co zostało zrobione, czym, kiedy i z jakim efektem. W razie sporu to Twój główny dowód.
4. Zgody na konkretne zabiegi, np. klamra ortonyksyjna, rekonstrukcja paznokcia, opracowanie stopy cukrzycowej. Ogólna „zgoda na zabieg” niewiele daje, gdy klient twierdzi, że nie znał ryzyka.
5. Dokumenty RODO: klauzula informacyjna i zgoda na przetwarzanie danych o zdrowiu, które są szczególną kategorią danych (art. 9 RODO).
6. Zgoda rodzica, jeżeli przyjmujesz niepełnoletnich, oraz zgoda wizerunkowa na zdjęcia „przed i po”.
7. Procedury sanitarno-higieniczne. Osoby wykonujące czynności, przy których dochodzi do naruszenia ciągłości tkanek, mają obowiązek wdrożyć i stosować procedury ochrony przed zakażeniami (art. 16 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi). To pierwszy dokument, o który pyta sanepid.

Większość tych dokumentów zawiera nasz Pakiet dla podologa, który przygotowujemy po rozmowie o zabiegach wykonywanych w Twoim gabinecie. Zgody na konkretne procedury znajdziesz w usłudze Zgody zabiegowe – podologia, a procedury sanepidowskie w osobnym zleceniu Procedury sanitarno-higieniczne.

Nie wiesz, po której stronie granicy jest Twój gabinet? Opowiedz nam, jakie zabiegi wykonujesz i jakie masz kwalifikacje. Zadzwoń pod numer +48 731 743 028, umów konsultację online albo napisz przez formularz kontaktowy.

5. Najczęstsze pytania

Czy podolog może nazywać się podiatrą?

Tylko wtedy, gdy ma kwalifikacje wymagane dla podiatry i wpis do Centralnego Rejestru Osób Uprawnionych do Wykonywania Zawodu Medycznego. Tytuł podiatry jest chroniony (art. 14 ustawy o niektórych zawodach medycznych), a posługiwanie się nim bez uprawnień jest wykroczeniem (art. 84).

Czy podolog musi prowadzić dokumentację medyczną?

Podolog bez uprawnień medycznych nie udziela świadczeń zdrowotnych, więc obowiązek prowadzenia dokumentacji medycznej go nie obejmuje. Powinien jednak prowadzić rzetelną kartę zabiegową, bo to ona pokazuje w sporze, co i jak zostało zrobione.

Czy usługi podologiczne są zwolnione z VAT?

Zwolnienie z art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy o VAT dotyczy usług opieki medycznej wykonywanych w ramach zawodów medycznych i mających cel leczniczy lub profilaktyczny. Usługi pielęgnacyjne podologa bez uprawnień medycznych co do zasady są opodatkowane. Przy podiatrze trzeba ocenić cel konkretnej usługi.

Autor: prawnik Katarzyna Gurgul, doktorantka Uniwersytetu Wrocławskiego. Zajmuje się obsługą prawną podmiotów leczniczych i gabinetów branży beauty, w tym dokumentacją gabinetów podologicznych i rejestracją podmiotów leczniczych.

Stan prawny na dzień 1 listopada 2026 r.

Ustawa z dnia 17 sierpnia 2023 r. o niektórych zawodach medycznych; ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej; ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta; ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty; ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi; rozporządzenie (UE) 2016/679 (RODO). Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie.